
Gánh bánh ướt không tên ở số nhà 88 Trần Khắc Chân, gần chợ Tân Định (quận 01) tồn tại 60 năm nay vẫn nườm nượp khách bởi vị ngon độc đáo cùng giá bán rất bình dân. Đây cũng là thể xem là một trong những tiệm bánh ướt lâu đời nhất Sài Gòn Từ khoảng 6h sáng đến hơn 7h sáng, xe máy đã xếp hàng dài trước căn nhà nhỏ đặt gánh bánh ướt này để mua mang đi. Chị Thủy, người kế thừa gánh bánh ướt này từ bà ngoại và mẹ cho biết, “bí quyết để có dĩa bánh ướt ngon là tất cả nguyên liệu phải làm kỹ và chất lượng. Chả lụa và chả chiên được đặt ở cửa hàng Ngọc Mai lừng danh khu Tân Định, làm giò chả theo đúng kiểu Bắc. Bánh ướt đặt làm riêng phải ngon và dẻo”. Quả vậy, dĩa bánh ướt ở đây có giá từ 10.000đ đến 15.000đ, trông không khác lắm so với những tiệm bánh ướt khác nhưng khi ăn vào mới cảm nhận được sự khác biệt. Bánh ướt dẻo thơm, quyện cùng với chả lụa, chả chiên ngọt tự nhiên, rau thơm, dưa leo xắt nhỏ, với nước mắm pha không quá ngọt tạo nên vị ngon thật khó cưỡng. 




Gần sáu chục năm qua, xe xôi Tám Cẩu vẫn đều đặn phục vụ ở góc ngã tư Cao Thắng và Điện Biên Phủ (quận 10). Buổi sáng đi ngang qua đường Điện Biên Phủ có thể thấy ngay xe xôi này ở góc ngã tư. Còn buổi chiều thì chỉ khách quen mới biết vì xe đứng lùi vào con hẻm sát tiệm phở 5 sao gần đó. Chị Hà Thị Lượng, chủ nhân của xe xôi lâu đời này cho biết “chị cũng không rõ vì sao có tên Tám Cẩu, rất có thể lấy tên má chị, vì má chị là con thứ tám trong gia đình. Cha chị họ Hà, người gốc Hoa, còn má quê ở Bình Chánh. Có lẽ món thịt heo luộc làm nên danh tiếng của Tám Cẩu ảnh hưởng khá nhiều từ cách nêm nếm của người Hoa”. Những khách quen đã trót thích vị thịt luộc của xôi Tám Cẩu thì không còn tìm ăn ở những nơi khác nữa. Chị Lượng bật mí, làm món thịt luộc theo cách của ba chị rất cầu kỳ. Đo là phải chọn thịt ba rọi cuốn với thịt nách, lựa loại ít mỡ, bó thật chặt rồi luộc đúng một tiếng rưỡi, luộc ít hơn thì thịt cứng, luộc quá giờ thì thịt bị bở, khi cắt sẽ rất dễ nát. 
Ít ai nghĩ rằng, dĩa bánh cuốn ngon và độc đáo nhất Sài Gòn lại nằm trong một con hẻm nhỏ gần chợ Vườn Chuối (quận 03), của một gia đình gốc Bắc còn lưu giữ cách tráng bánh truyền thống non nửa thế kỷ. Gọi là "ngon" thì có phần hơi cảm tính, vì có thể mỗi người một phong vị, nhưng độc đáo thì chắc chắn rồi. Bởi không như hầu hết những tiệm bánh cuốn ngon ở Sài Gòn mà tôi từng ghé qua như Tây Hồ, Hải Nam hay Xuân Hường ở gần sân bay, bánh cuốn Song Mọc trong con hẻm nhỏ gần chợ Vườn Chuối này lại có cách thưởng thức hết sức khác biệt, từ "tiêu chuẩn" trình bày cho đến hương vị. Dĩa bánh cuốn nóng hổi vừa dọn ra đã làm ta no mắt ngay từ cái nhìn đầu tiên. Rau các loại (có cả xà lách) và giá trụng được để riêng trong một dĩa lớn, còn dĩa bánh cuốn thì đi kèm với 3 loại chả riêng biệt là chả chiên, chả quế và chả lụa, rắc nhẹ lên một lớp hành phi. Có thực khách từng ví von lần đầu ăn bánh cuốn ở đây như "từ trái đất mà đáp phi thuyền lên mặt trăng" vậy. Mà đúng thật, vì nếu bạn quen với kiểu tráng bánh mỏng và dai, nhân bánh hơi ướt ướt nước củ hành, ăn kèm với nước mắm ngọt dịu như chiều lòng người Sài Gòn, thì cuốn bánh ở đây mới khác biệt làm sao. Nhân bánh hơi khô, đầy đủ thành phần thường thấy như thịt, củ sắn, mộc nhỉ (nấm mèo)... được xào với một bí quyết gia truyền khiến cho tất cả hòa quyện lại thành một hỗn hợp khô như là ruốc vậy. Đó là chưa kể đến phần vỏ bánh được tráng thật nhanh và đơn giản, nhưng lại tạo ra một lớp vỏ bánh không mỏng không dày, không bở mà cũng không dai. 
Nói về bún ngon Sài Gòn, thật khó để xác định món nào là đại diện, là món chính thống ở đất Sài thành. Bởi vì có rất nhiều món bún độc đáo từ khắp các vùng miền tụ hội về đây, hình thành nên một diện mạo thật phong phú của bún Sài Gòn. Như quán bún nhỏ trong con hẻm nhỏ này vậy. Quán quy tụ gần như đầy đủ các món bún từ Bắc chí Nam như bún mọc, bún riêu cua, bún bò Huế, bún bò viên, bún măng gà... Đó là chưa kể, nồi nước lèo có thể "linh động" bán chung cho các món hủ tiếu, nui, bánh canh, miến hay thậm chí là bánh đa cua, canh bún. Đây cũng là cách bán khá thông dụng ở Sài Gòn, bạn có thể tùy chọn loại bún mình thích và ăn kèm với món nào cũng được. Phong phú là vậy, nhưng khi đứng riêng từng món vẫn thể hiện được bản sắc của mình. Đơn cử như món bún riêu với phần nước dùng khá đặc biệt, bên cạnh vị ngọt của cua đồng còn được nấu với sườn non để tăng thêm độ ngọt và đậm đà. Điểm độc đáo của món này có lẽ là phần mai cua đồng được khéo léo nhồi thịt rất hấp dẫn. Tô bún riêu nóng hổi dọn ra, chỉ nhìn thôi đã thấy thích mắt với hằng hà sa số những món ăn kèm như huyết, riêu cua, đậu hủ. Màu sắc của tô bún cũng quyến rũ hơn rất nhiều so với nguyên bản xứ Bắc, với sắc đỏ từ cà chua xào lấy màu và màu điều. 
Nhắc đến bún mọc, người ta lại nhớ đến nhà văn Nguyễn Tuân. Vì xuất xứ của món bún dân dã này là làng Mọc (Nhân Mục - Nhân Chính), nay là quận Thanh Xuân, Hà Nội. Nét độc đáo của bún mọc là ăn với giò sống (thịt mông heo xay hoặc giã nhuyễn, gọi là mọc hay mộc), người ta sáng tạo ra nhiều thứ để cho tô bún mọc có hương vị thật phong phú. Giò sống trộn với nấm mèo (mộc nhĩ) thái nhỏ sẽ cho miếng mọc giòn sần sật, ăn rất thú vị. Giò sống nếu gói bằng lá chuối rồi luộc lên tạo thành chả (giò) lụa thơm ngát. Và, để có miếng chả quế thơm lừng thì chỉ cần cho bột quế vào giò sống rồi nướng lên. Tùy theo chỗ bán mà món bún mọc có thể có những loại “nhân” khác nhau. Nếu muốn ăn hương vị thanh tao thì tô bún mọc thường chỉ gồm lát chả quế, lát giò lụa mỏng, vài miếng mọc nấm mèo. Thích có “chất” hơn thì thêm miếng chả chiên, sườn heo hoặc giò heo nạc, móng giò hay giò gân. 

Hòa Mã của tôi từ những ngày học cấp một hay là bây giờ, của một thanh niên đã xấp xỉ ba mươi, hình như cũng chẳng thay đổi là mấy. Vẫn không gian cũ kỹ và ọp ẹp đó, vẫn cái tủ bánh mì nhỏ mà ngày xưa tôi hay đứng cạnh ba, hay cái bảng hiệu cùng với font chữ như thách đố thời gian… Thế hệ của tôi hay trẻ hơn chắc ít khi để ý đến cái quán bánh mì nhỏ xíu, nhìn thoáng qua có phần ọp ẹp nằm gần ngã tư Cao Thắng - Nguyễn Đình Chiểu này. Nhất là lịch sử thú vị của nó. Theo nhiều tài liệu tham khảo thì năm 1954, vợ chồng ông Lê Minh Ngọc và bà Nguyễn Thị Tịnh di cư vào Nam. Trước đó bà Tịnh đã làm cho hãng thịt nguội chuyên cung cấp sản phẩm cho các nhà hàng Pháp ở Hà Nội. Trước khi vào Sài Gòn, hai ông bà đã có sẵn ý tưởng mở cửa hàng bán bánh mì, thịt nguội để phục vụ cho người dân nơi đây. Và thế là cửa hàng bánh mì thịt nguội mang tên Hoà Mã (tên một làng ở ngoại ô Hà Nội) ra đời năm 1958 tại số 511 Phan Đình Phùng (nay là Nguyễn Đình Chiểu, quận 03). Sau đó hai năm, tiệm dời về số 51 Cao Thắng cho đến nay. Ban đầu, tiệm cũng bán bánh mì riêng, thịt nguội riêng, ăn tại chỗ hoặc mang về. Nhưng người mua thường là công nhân viên chức hay là sinh viên học sinh vốn không có nhiều thời gian vào buổi sáng để nhẩn nha ngồi ăn ở tiệm. Thế là Hoà Mã làm ổ bánh mì vừa đủ cho suất ăn sáng dài hơn gang tay, nhét thịt, chả lụa và pa-tê vào giữa để người mua tiện mang theo vào nơi làm việc hay lớp học. 